grão-mestre João Grande

 
Mestre João Grande (+15 januari, 1933), grote Jan, is een capoeira grootmeester en geeft vandaag de dag les in zijn academie “Capoeira Angola Center of mestre João Grande” in New York (VS).
Hij is een angoleiro in hart en nieren en hoe kan dat ook anders als leerling van mestre Pastinha.

Als jonge knaap van 10 jaar oud ging hij op zoek naar wat hij kende als de “dans van de Nagô’s”. Hij verliet zijn geboortedorp Itagi en trok van boerderij naar boerderij noordwaarts om na een 10-tal jaar terecht te komen in Salvador, de hoofdstad van de staat Bahia.
De eerste roda die hij daar zag was, met Menino Gordo (dikke jongen), João Pequeno (kleine Jan), diens mestre Barbosa (Aloë Vera) en capoeira legende Cobrinha Verde (kleine groene slang), niet zo maar de eerste de beste.
En mestre Barbosa leerde hem dat wat hij tot toen kende als de dans van de Nagô eigenlijk “Capoeira” heet.

Vastberaden om Capoeira te leren verwees mestre Barbosa hem door naar zijn toenmalige leerling, (nu mestre) João Pequeno, die later zijn uitgroeide tot zijn voornaamste kompaan.
João Pequeno op zijn beurt stuurde hem naar mestre Pastinha, die toen een academie had in de buurt van Brotas, waar zijn Capoeira verhaal begon.

Tijdens pauzes en na lange dagen schepen laden en lossen in de haven verdreef hij de tijd met Capoeira. Hij werd zelfs een zodanig gekende capoeirista dat Carybé hem gebruikte als model voor zijn overbekende illustratie schetsen bij zijn documentatie over Afrikaanse cultuur in Bahia.
Samen met João Pequeno verscheen hij zelfs in enkele films en reisde hij met mestre Pastinha naar Dakar, Senegal, waar ze Capoeira toonden op het festival van zwarte kunst.

Mestre Pastinha maakte van João Grande een officiële mestre, met een diploma, in 1968.
Hij toerde in Europa en het Midden-Oosten met een gezelschap genaamd “Viva Bahia” (Leve Bahia) die Afro-Braziliaanse folklore shows brachten met Capoeira, Samba de Roda, Maculelê, Candomblé en Puxada de Rede.

Wanneer mestre Pastinha in ‘81 overleed hield ook mestre João Grande op met Capoeira tot mestre Moraes en Cobrinha Mansa hem midden de jaren ‘80 hem konden overtuigen om terug les te komen geven in hun academie “Grupo Capoeira Angola Pelourinho” (GCAP).
In ‘89 nodigede mestre Jelon Vieira (toen nog Capoeira Brasil, nu Capoeira Luanda) hem uit om naar de VS te komen waar hij al sinds ‘74 actief was.

Sindsdien besloot mestre João Grande in de VS te blijven waar hij tot op heden les geeft.
Hij ontving er prestigieuze prijzen zoals het “Doctorate of Humane Letters from Upsala College, East Orange, NJ” in 1995. En in 2001 het ‘National Heritage Fellowship from the National Endowment for the Arts”.
Je zult hem zeker kunnen terugvinden op Capoeira CD’s en DVD’s zoals het recente “Mandinga em Manhattan” (Lázaro Faria) die naar mijn mening zeker de moeite waard is.
En in maart ‘08 was hij nog in België op “Vadeia Mundo Vadeia”, georganiseerd door monitor Babuíno, Grupo Ginga Mundo.

Ref: www.joaogrande.org & “Capoeira Angola and Mestre João Grande” (C. Daniel Dawson).